محمد حسن خان اعتماد السلطنه
641
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
شيخ حسن ايلكانى كه آنوقت مالك آذربايجان بود جنگ كرده شكست خورد و به عراق آمد و آذربايجان و اران و مغان شيخ حسن ايلكانى را مصفّا گرديده اسم سلطنت را بر ساقى بيك دختر سلطان محمّد خدابنده نهاد و خود به مهام سلطنت پرداخت و چون مستقل شد ساقى بيك را خلع و به ازدواج خود مجبور ساخت و سلطنت را به اسم سليمان خان نامى از نژاد هلاكو خان كرد ، شيخ حسن چوپانى نيز اقتدا به او نموده امير تيمورتاش نامى از نباير هلاكو خان را به سلطنت برداشت و متوجّه آذربايجان گرديده شيخ حسن ايلكانى را منهزم نموده و او را به بغداد دوانيد و كار شيخ حسن چوپانى از اين فتح بالا گرفته با سليمانخان به دياربكر و اناطولى لشكر كشيد و بعضى جاها را مسخّر كرد رفتار او غالبا ظالمانه بود آخر الامر چون زوجهء او با يعقوبشاه سرى و سرّى داشت و او خبر شده يعقوبشاه را حبس كرده بود شبى آن زن خصيه شوهر خود را گرفته بفشرد تا شيخ حسن بمرد مدّت حكومت شيخ حسن تقريبا هفت سال بوده . بعد از او برادرش كه با خسّت و دنائت ملك اشرف نام داشت و در ظلم و جور بيعديل جاى او بگرفت و به تعدّى مال بيقياس بيندوخت چون بىاعتدالى او به درجهء كمال رسيد جانى بيك خان كه سلطانى عادل بود چنان كه ذكر شد از دشت قبچاق به آذربايجان آمده او را بكشت و در حق او گفتهاند : ديدى كه چه كرد اشرف خر . . الخ . مدت ملك چوپانيها نوزده سال و ششماه بوده است ( علّامه تفتازانى شرح مختصر تلخيص را بنام جانى بيك خان نوشته است ) . اروپا - ( فرانسه ) - ورود شاهزاده سياهپوش وليعهد انگليس با قشون زياد به خاك فرانسه . جنگ سخت ما بين پادشاه فرانسه و وليعهد انگليس . كشته شدن اغلب رجال معتبر و سرداران فرانسه . اسير شدن پادشاه فرانسه به دست وليعهد انگليس و فرستادن او را مغلولا محبوسا به انگليس و پس از اسير شدن پادشاه فرانسه وليعهد اين دولت شارل كه هيجده ساله بود نيابت سلطنت مىنمايد . [ سنهء 759 هجرى - سنه 1357 مسيحى ] آسيا - كشته شدن امير قزغن و برقرار شدن امير عبد اللّه پسرش در ماوراء النهر